Tivoli: Villa d’Este

In Tivoli zijn twee grote bezienswaardigheden: de Villa Hadriana en de Villa d’Este.

Keizer Hadrianus regeerde van 117 tot 138. Hij liet iets ten Zuiden van Tivoli een luxueus landhuis bouwen op een terrein met een oppervlak van niet minder dan 120 ha. In de toegangshal naar het complex schijnt een model te staan aan de hand waarvan je een goed overzicht kunt krijgen van wat het complex inhield.

De Villa d’Este was de villa van kardinaal Ippolito II d’Este die leefde van 1508 tot 1559. Zijn ouders waren Alfonso I d’Este en Lucrezia Borgia. Zijn grootvaders Ercole I d’Este en de roemruchte paus Alexander VI Borgia.

Kardinaal Ippolito I d’Este was een oom van vaders kant. De niet minder roemruchte Cesare Borgia (“Il Valentino”) een oom van moeders kant.

Een wat tragische persoon, die jarenlang tevergeefs zijn best heeft gedaan om Paus te worden, nadat de familie d’Este het tot dusverre niet verder gebracht had dan kardinaal. Hij verbleef lange tijd in Frankrijk, had goede relaties met Koning Francois I, dankzij wie hij kardinaal werd. Hij leidde, naar verluidt, een luxe en bandeloos leven, ongetwijfeld vanwege de Borgia-genen die hij in zich droeg. Positief is dat hij een kunstminnaar was en van archeologie hield.

Met de Villa d’Este heeft Ippolito een lustoord gemaakt waarmee hij zijn in zijn ogen mislukte carrière kon compenseren. Het complex is beroemd, niet eens zozeer om zijn ligging (aan de rand van het voorgebergte van de Apenijnen, met prachtige vergezichten), om zijn elegant-stoere palazzo vol met fresco’s, maar vooral om zijn schitterende tuin.

De tuin bestaat uit vijf terrassen, het streng geometrische ontwerp omvat paden, opritten, trappen, fonteinen, grotten en pergola’s. Overal hoor je water stromen, bruisen en spuiten, dus het is zaak met lege blaas de tuin in te gaan.

Hoewel daar nergens aanwijzingen voor te vinden zijn lijkt het erop dat de frivole Wittelsbacher König Ludwig II van Beieren zich door de Villa d’Este heeft laten inspireren bij de bouw van Schloss Linderhof en de aanleg van de bijbehorende tuin in Ettal bij München.